Bovarist Eserlerde Postmodernizm: Metinlerarasılık

Abstract

Postmodernlik sorunsalı, postmodernizmin kendisini tam anlamıyla göstermesiyle itibaren başlamıştır. Metinlerarasılık ile birlikte gitgide iç içe giren yazılar, yazın sahasında olan kurallar bütünlüğünü bozmuş, sınırları olmayan çerçevelere sığdırılmış ve bu dolayda edebi anlamda eserler verilmeye başlanmıştır. Kendini tekrar etmeyi serbest kılan bir ekol; eskiyi de yeni bir bakış açısıyla incelemeye ele alınmasını zorunlu kılar. Çünkü eski, yeniden incelenebileceğini göstermiş ve bu ilişkinin –eski ile yeni olanın- metnin doğurgan oluşuyla alakalı olması, eskiye yeni bir anlam katmıştır. Bovarizmde olduğu gibi sadece dönemini değil, kendinden sonrasını da etkilemiştir. Bovarizm, Gustave Flaubert'in Madame Bovary'sinin ahlak kurallarına karşın hayallerinin peşinden koşan ve gerçeklikle yüzleşen kadını bu türün ilk örneğidir. Türk yazın sahasında kendisini Halid Ziya Uşaklıgil'in Aşk-ı Memnu'su, Rus yazın sahasında Lev Tolstoy'un Anna Karenina'sı ve Vladimir Nabokov'un Rua, Dam, Vale'si olarak kendini göstermiştir. Ancak çalışmamızda; bahsi geçen kültürlerin ve yazın sahalarının yalnızca birini örnek olarak alacağımızdan ve incelememizi postmodernizm ve metinlerarasılık ile birbirine bağlayan, Madamé Bovary, Aşk-ı Memnu ve Rua, Dam, Vale eserleri üzerinden yapacağız. Eserler ve dönemlerinde etkisini gösteren realizmi tanımlarken romantizmden bahsetmeden olmaz. Kaçılamayan romantizm ister ya da istemez şekilde tepki olarak çıktığı klasisizmi –romantizmin doğmasına sebep olan- de içinde barındırır ve böylece akımlar öyle ya da bu şekilde bir araya gelmişlerdir. Bu da karnavalesk bir sisteme hizmet etmeye başlar. Çalışmamızda yazarlarımız ve eserleriyle sınırlandırmış olduğumuz bu konuyu ele alırken, postmodern bakış açısıyla yeniden okuma uygulama yaparak; eserlerin postmodernliği ve taşıdıkları postmodern unsurları, metinlerarasılık bağlamında tartışacağız. Aynı zamanda edebiyatın yanlış bir şekilde bilinen eleştiri tanımıyla eleştirilemeyeceğini ele alacağız. Yanlış olarak adlandırdığımız bu tanımla edebiyatı eleştirebilmenin tek yolu vardır o da edebiyatın sistemini, edebiyatbilimini eleştirmektir. Sistem tezin içine girdiği zaman ilk olarak yapı eleştirilir Bu yüzden de göstergebilimi, eleştiri ve yapısalcılığı çalışmamızda yöntem olarak kullanacağız. Anahtar kelimeler: Postmodernizm, eleştiri, yapısalcılık, bovarizm, metinlerarasılık, göstergebilim

Problematique of postmodernity starts with the same time, which postmodernism's first appear. Just because with intertextuality, texts started to be like more and more intertwined, field of literature's body of rules collapsed, literature squeezed in frames with no limits and artists started to give some examples within this context. An ecole, which lets repeating itself; obliges to re-investigate the old ones again with a new perspective. Because old ones shows that they are re-investigable and this connection -between the new one and the old- is just all about text's fertility and this fertility gives new meanings to the old ones. Like Bovarism which influenced not just it's period, after it's period either. Gustave Flaubert's Madame Bovary is the first example about a married woman which follows her dreams and passions instead of a stable life and moral rules, and then faces with reality. Bovarism shows itself in field of Turkish Literature as Halid Ziya Usakligil's Aşk-ı Memnu, in Russian literature as Lev Tolstoy's Anna Karenina and as Vladimir Nabakov's King, Queen, Knave. Just because of we must only choose one example from each cultures and field of literatures which we mentioned before and not just cause of it, also we are going to use postmodernism and intertextuality as a limit and which bounds them with each other, so we are going to study on Madamé Bovary, Aşk-ı Memnu and King, Queen, Knave. When impression of realism appears in works and its periods, there is no another way to explain realism without romanticism. Inevitable romanticism brings classicism, which is the reason of romanticism born, one way or another. And this serves to a carnivalesque structure. In this thesis we are going to discuss these; postmodernity and postmodern elements within the context of intertextuality, while we are using works of authors, who we mentioned as limit of thesis. But at the same time we are going to argue that literature cannot be criticizable with the wrong way of what people understand from criticise. So there is only one way to criticise literature with this wrong definition; criticise system of literature, science of literature. When the system gets a part in a thesis, firstly we are going to criticise it's structure. Therefore we are going to use semiology, criticise and structuralism as a method in this thesis. Keywords: Postmodernism, crticise, structuralism, bovarism, intertextuality, semiology