Sosyal Medya Kullanımında Sosyal Karşılaştırma ile Beden İmajı Arasındaki İlişkide Öz-Şefkatin Düzenleyici Rolü

Abstract

Bu araştırma, sosyal medya kullanımının beden imajı üzerindeki yordayıcı etkisinde sosyal karşılaştırmanın aracı rolünü ve öz-şefkatin düzenleyici rolünü incelemeyi amaçlamaktadır. Özellikle görsel temelli sosyal medya platformlarında idealize edilmiş beden temsillerine yoğun biçimde maruz kalmanın, bireylerin bedenlerine ilişkin değerlendirmelerini etkileyebileceği ve bu süreçte sosyal karşılaştırma ile öz-şefkatin belirleyici rol oynayabileceği varsayılmıştır. Araştırma, yetişkin bireylerden çevrimiçi ortamda toplanan nicel veriler aracılığıyla yürütülmüş; sosyal medya kullanım düzeyi, sosyal karşılaştırma, beden imajı ve öz-şefkat değişkenleri arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Bulgular, sosyal medya kullanım düzeyinin beden imajını anlamlı biçimde etkilediğini göstermiştir. Ayrıca öz-şefkat ile beden imajı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişkinin bulunduğu belirlenmiştir. Bununla birlikte, sosyal karşılaştırmanın sosyal medya kullanımı ile beden imajı arasındaki bağlantıda aracılık işlevi görmediği saptanmıştır. Benzer şekilde, öz-şefkatin de söz konusu ilişkide düzenleyici bir rol üstlenmediği ortaya konmuştur. Elde edilen bulgular, sosyal medya kullanımının beden imajı üzerindeki etkisinin daha çok doğrudan bir mekanizma üzerinden işleyebileceğine ve bu ilişkinin sosyal karşılaştırma ile öz-şefkat gibi değişkenler aracılığıyla beklenen ölçüde açıklanamayabileceğine işaret etmektedir. Bu doğrultuda çalışma, sosyal medya bağlamında beden imajına ilişkin psikolojik süreçlerin bütüncül bir çerçevede ele alınmasına katkı sağlamakta; özellikle risk ve koruyucu faktörlerin, farklı bireysel ve psikososyal mekanizmalar temelinde yeniden değerlendirilmesinin önemini vurgulamaktadır.This study aims to examine the mediating role of social comparison and the moderating role of self-compassion in the predictive effect of social media use on body image. It was hypothesized that intensive exposure to idealized body representations, particularly on visually oriented social media platforms, may influence individuals' evaluations of their own bodies, and that social comparison and self-compassion may play significant roles in this process. The study was conducted using quantitative data collected online from adult participants. The relationships among social media use, social comparison, body image, and self-compassion were investigated. The findings revealed that the level of social media use significantly affected body image. In addition, a statistically significant relationship was found between self-compassion and body image. However, social comparison was not found to mediate the relationship between social media use and body image. Similarly, self-compassion did not demonstrate a moderating role in this relationship. These findings suggest that the effect of social media use on body image may operate primarily through a direct mechanism and that this relationship may not be explained to the expected extent by variables such as social comparison and self-compassion. Accordingly, the present study contributes to a more comprehensive understanding of the psychological processes underlying body image in the context of social media. It also highlights the importance of re-evaluating risk and protective factors on the basis of diverse individual and psychosocial mechanisms.