Kırsal Yerleşmelerde Konut Eklentilerinin Bilecik Tongurlar Köyü Üzerinden İrdelenmesi

Abstract

Kırsal yerleşmeler, tarım ve hayvancılık faaliyetlerinin yapıldığı ya da ön plana çıktığı, yerleşim karakterinin insan-çevre-kültür ilişkilerinin ışığında açıklanabileceği, nispeten düşük nüfus yoğunluklu yerleşmelerdir. Kırsal yerleşmelerin karakteristik dokusunu kırsal konutlar ve eklentileri meydana getirir. Kırsal konutlar, sadece içerisinde, barınılan bir kabuk değil, aynı zamanda, konut sahibinin ekonomik faaliyetine ve bölge gereksinimlerine göre depolama ve üretim hacimleri olan eklentileri de içeren mekânlar olarak tanımlanabilir. Kırsal yerleşimlerde yaşamın sürdürülebilmesi için konutlar, merkezi yerleşimlerde yer alan konutlardan farklı olarak, bölge yaşamının gereksinimlerine cevap verir nitelikte, birçok eklentiyi de bünyesinde barındırır. Kırsalda yaşamın devamlılığının sağlanabilmesi için, gerekli olan hayvancılık ve tarım gibi ekonomik faaliyetler için gerekli olan depolama alanlarının yanı sıra, farklı ihtiyaçlara yönelik olarak yarı açık veya tamamen kapalı hacimlerin gereksinimi de yine kırsal konut eklentileri üzerinde belirleyici olmaktadır. Bahçe içerisinde yer alan kümesler ve fırınlar veya Anadolu’da kırsal konutlarda ısınma gereksinimi çoğunlukla soba ile karşılandığından, yakacak depolama alanlarının önemi daha iyi anlaşılmaktadır. Kırsal konutlar ve bu konutların meydana getirdiği kırsal yerleşmelere ilişkin analiz çalışmaları yapılırken, kırsal yaşam özellikleri sebebiyle, kırsal konutları sadece gece uyuma ve barınma gibi faaliyetlerin karşılandığı kapalı alanlar üzerinden değil, eklentilerin bulunduğu açık alanlar ile birlikte değerlendirmek, belirli bir bölgeye ait konut özelliklerinin ve yaşam koşullarının belirlenebilmesi ve söz konusu bölgeler için yeni önerilecek projelerin bu kapsamda değerlendirilmesi açısından da önem taşımaktadır. Bu çalışmada, “Kırsal Konutlar ve Eklentileri Üzerine Bir Araştırma: Tongurlar Köyü Örneği” isimli yüksek lisans tez çalışması kapsamında Tongurlar Köyü’nde bulunan konutlara ait eklenti türleri ve yapı malzemelerine ilişkin analiz çalışmaları yapılarak, bölgenin yerleşim karakteristiği ve eklenti gereksinimi düşünülmeden, inşa edilen konutların geçirdikleri değişimlerle kırsal yaşamın gereksinimlerine uygun olarak konut morfolojisini belirleyen eklenti tipleri ele alınmıştır.