6 Şubat Depremini Deneyimleyerek Tssb Belirtileri Yaşayan Genç Yetişkinlerde Görülen Antisosyal Davranışlarda Sosyal Desteğin Rolünün İncelenmesi

Abstract

Araştırma, 6 Şubat 2023 depremine maruz kalan 18-24 yaş arası genç yetişkinlerde travma sonrası stres bozukluğu (TSSB) belirtileri ile antisosyal davranışlar arasındaki ilişkiyi incelemeyi ve bu ilişkide algılanan sosyal destek ile çocukluk çağı travmalarının düzenleyici/aracı rolünü incelemektedir. Araştırmaya, 6 Şubat depreminin gerçekleştiği zamanda, depremden etkilenen 11 ilden birinde bulunan ve depremi doğrudan hisseden toplam 267 genç yetişkin katılmıştır. Veri toplama sürecinde; Demografik Bilgi Formu, Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeği, DSM - 5 için Travma Sonrası Stres Bozukluğu Kontrol Listesi, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği ve Antisosyal Davranış Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma bulguları, TSSB belirtileri ile antisosyal davranışlar arasında anlamlı ve pozitif bir ilişki olduğunu ortaya koymuştur. Çocukluk çağı travmalarının bu ilişkide kısmi aracı ve düzenleyici rol üstlendiği; sosyal desteğin ise belirli TSSB alt boyutları (özellikle duygu ve düşüncelerde olumsuz değişimler ve artmış uyarılma) ile antisosyal davranışlar arasındaki ilişkide anlamlı bir tampon etkisi oluşturduğu bulunmuştur. Ayrıca, deprem maruziyeti ile ilgili değişkenler TSSB belirtileri ve antisosyal davranış düzeylerini anlamlı biçimde etkilemiştir. Bulgular, travmaya maruz kalan kişilerde çocukluk çağı travmalarının ve sosyal desteğin, psikolojik iyilik hali üzerinde rol oynadığını göstermektedir. Bu sonuçlar, afet sonrası ruh sağlığı müdahalelerinde risk gruplarının belirlenmesine ve sosyal destek mekanizmalarının güçlendirilmesine yönelik önemli katkılar sunmaktadır.This study examines the relationship between post-traumatic stress disorder (PTSD) symptoms and antisocial behaviors in young adults (18-24 years) exposed to the February 6, 2023 earthquake, and investigates the mediating/moderating role of perceived social support and childhood traumas in this relationship. A total of 267 young adults who were in one of the 11 provinces affected by the earthquake at the time and who directly felt the earthquake participated in the research. The data collection process utilized a Demographic Information Form, the Childhood Trauma Questionnaire, the PTSD Checklist for DSM-5, the Multidimensional Scale of Perceived Social Support, and the Antisocial Behavior Scale.The research findings revealed a significant positive relationship between PTSD symptoms and antisocial behaviors. It was found that childhood traumas had both a partial mediating and a moderating role in this relationship; whereas social support created a significant buffering effect in the relationship between specific PTSD subdimensions (particularly negative alterations in cognition and mood and hyperarousal) and antisocial behaviors. Furthermore, variables related to earthquake exposure significantly affected the levels of PTSD symptoms and antisocial behavior. The findings indicate that childhood traumas and social support play a role in the psychological well-being of individuals exposed to trauma. These results provide important contributions for identifying risk groups and strengthening social support mechanisms in post-disaster mental health interventions.