Klasik ve Derin Öğrenme Modellerinin Rüzgâr Hızı Tahmini için Karşılaştırmalı Bir İncelemesi

dc.contributor.advisor Demirel, İnal Begüm Turna
dc.contributor.author Farshı, Kimia Sheykh
dc.date.accessioned 2026-01-30T15:02:52Z
dc.date.available 2026-01-30T15:02:52Z
dc.date.issued 2025
dc.description.abstract Bu çalışmada, zaman serisi modelleri (klasik modeller olan ARMA, ARIMA ile derin öğrenme modelleri LSTM, CNN) rüzgâr hızı tahmini için iki meteorolojik veri kümesine dayalı olarak karşılaştırılmıştır. Literatür taraması, her bir yaklaşımın güçlü ve zayıf yönlerini sunmuş ve veri ölçeği, çözünürlük ile kalitenin tahmin sonuçları üzerindeki etkisini ortaya koymuştur. Nicel sonuçlar, yüksek frekanslı verilerde LSTM'nin, ARIMA'ya kıyasla MSE'yi yaklaşık %99,3 oranında azalttığını; buna karşın ARIMA'nın küçük veri kümeleri ve kısa vadeli tahminler için uygun olduğunu göstermiştir. Ardından, modeller küçük bir Türk veri kümesine uygulanmış ve önerilen eğriler, Almanya'daki geniş kapsamlı Jena veri tabanı ile karşılaştırılarak test edilmiştir. Sonuçlar, klasik modellerin sınırlı verilerle kısa vadeli tahminler için daha uygun olduğunu; derin öğrenme yöntemlerinin ise geleneksel yöntemleri aşmak için yüksek miktarda ve kaliteli verilere ihtiyaç duyduğunu göstermiştir. Bu bulgular, yenilenebilir enerji planlamacılarına veri kümelerinin özellikleri ve operasyonel gereksinimleri doğrultusunda model seçimi konusunda değerli öneriler sunmuştur.
dc.description.abstract This study examined the performance of several time series models (both classical models like ARMA, ARIMA and deep learning models such as LSTM, CNN) are compared in terms of both classical and deep learning models for predicting wind speed based on two meteorological datasets. The literature review presented strengths and weaknesses for each approach, and the influence of data scale, resolution, and quality on the forecasting results. The quantitative result demonstrated that for the high-frequency data LSTM reduces the MSE ~99.3% comparing with ARIMA, when ARIMA is good for short-term prediction and small datasets. Then, the models were used for a small Turkish dataset, and the proposed curves were tested against the large group of Jena database in Germany. Results indicated that while classical models are better suited for forecasting over the short term with limited data, deep learning methods require substantial, high-quality data to surpass traditional forecasting methods. These findings provide valuable recommendations for renewable energy planners on model selection with respect to the characteristics of datasets and their operational requirements. en_US
dc.identifier.uri https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=V-oEQd0LkkqRGCXNzJWCTer5nkPggP9xADbi8Hu3T8oZGj7OqNflWjuxn7885yFN
dc.identifier.uri https://acikerisim2.beykoz.edu.tr/handle/123456789/569
dc.language.iso en
dc.subject Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol
dc.subject Yapay Zeka ve Makine Öğrenmesi Dersi
dc.subject Computer Engineering and Computer Science and Control en_US
dc.subject Artificial Intelligence and Machine Learning Course en_US
dc.title Klasik ve Derin Öğrenme Modellerinin Rüzgâr Hızı Tahmini için Karşılaştırmalı Bir İncelemesi
dc.title A Comparative Study of Classical and Deep Learning Models for Wind Speed Forecasting en_US
dc.type Master Thesis en_US
dspace.entity.type Publication
gdc.description.department Lisansüstü Programlar Enstitüsü / Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Bilgisayar Mühendisliği Bilim Dalı
gdc.description.endpage 100
gdc.identifier.yoktezid 972689

Files

Collections