Lojistik İşletmelerinde Sosyal Sürdürülebilirlik: Sürdürülebilirlik Raporlarının İçerik Analizi

Abstract

Lojistik, mal ve hizmetlerin üreticiden tüketiciye ulaşmasını sağlayan temel bir hizmet sektörü olarak, toplum ve çevre üzerinde belirgin etkilere sahiptir. Son yıllarda sürdürülebilirlik uygulamalarına yönelik artan ilgi ve farkındalık, bu alandaki yaklaşımların çeşitlenmesine ve gelişmesine olanak sağlamıştır. Sürdürülebilirlik bağlamında, lojistik işletmelerinin toplum ve çevre üzerindeki etkilerini değerlendirmeleri ve iş süreçlerini bu değerlendirmelere göre düzenlemeleri, artan toplumsal farkındalık ve sorumluluk anlayışının bir yansımasıdır. Bu yaklaşım, işletmelerin daha etkili sosyal sorumluluk stratejileri geliştirerek toplumsal kalkınmaya katkıda bulunmalarının bir yolu olarak görülmektedir. Bu bağlamda, sosyal sürdürülebilirlik kavramının, lojistik sektöründe giderek daha fazla önem kazanması beklenmektedir. Bu çalışmada, nitel araştırma yöntemi kullanılarak, Uluslararası Taşımacılık ve Lojistik Hizmet Üretenleri Derneği (UTIKAD) üyesi lojistik işletmelerinin sürdürülebilirlik raporlarında ve misyon-vizyon bildirimlerinde sürdürülebilirliğin sosyal boyutunun kapsamı ve niteliği incelenmiş, sürdürülebilirlik raporlarında yer alan sosyal sürdürülebilirlik göstergeleri ile ilgili ifadeler içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Çalışmanın amacı, sürdürülebilirlik raporu yayımlayan lojistik firmalarının evrensel sosyal sürdürülebilirlik ilkelerine (GRI) ne kadar yakınsadığını yorumlamaktır. Yapılan kapsamlı literatür taraması sonucu, 'kurumsal sürdürülebilirlik, kurumsal sosyal sorumluluk ve sosyal sürdürülebilirlik' kavramları arasındaki farklılıklar ortaya konulmuştur. Araştırma bulguları, sürdürülebilirlik raporlarında, sosyal boyuta en az çevre boyutu kadar yer verilmesine rağmen, sosyal sürdürülebilirlik göstergelerinin kapsamının sınırlı olduğunu göstermektedir. Araştırmaya dahil edilen lojistik işletmelerinin sürdürülebilirlik politikalarını benimseme noktasında eksiklikleri gözlemlenmektedir. Bu durumun, işletmelerin sürdürülebilirlik çabalarında standart bir temel oluşturmak için kendi politikalarını belirlemeden önce raporlama sürecine başlamalarını, kurumsal sürdürülebilirlik vizyonlarını ve değerlerini tespit edip, bu hedefleri ve stratejileri tanımlamalarını zorlaştırdığı görülmektedir. Ayrıca çalışma, sürdürülebilirlik raporlarının, sürdürülebilirliğin tüm boyutlarını kapsayan şeffaf ve kapsamlı belgeler olarak değil, tanıtım ve müşteri memnuniyeti amacıyla kullanılması yönündeki yaygın eğilimi ortaya koymaktadır.

Logistics, as a fundamental service sector that enables the flow of goods and services from producers to consumers, has significant impacts on society and the environment. The increasing interest and awareness in sustainability practices in recent years has led to the diversification and development of approaches in this area. In the context of sustainability, the evaluation of the impacts of logistics businesses on society and the environment and the adjustment of their business processes according to these evaluations are a reflection of the increasing awareness and sense of responsibility of society. This approach is seen as a way for businesses to contribute to social development by developing more effective social responsibility strategies. In this context, it is expected that the concept of social sustainability will gain increasing importance in the logistics sector. In this study, using qualitative research methods, the scope and quality of the social dimension of sustainability in the sustainability reports and mission-vision statements of logistics businesses that are members of the International Transportation and Logistics Service Providers Association (UTIKAD) were examined, and the expressions related to social sustainability indicators included in the sustainability reports were analyzed using content analysis methods. The study aims to interpret how close the logistics companies that publish sustainability reports are to the universal social sustainability principles (GRI). As a result of the comprehensive literature review, a conceptual analysis was obtained by highlighting the differences between the concepts of 'corporate sustainability, corporate social responsibility, and social sustainability.' The research findings show that, while social dimensions are given at least as much attention as environmental dimensions in sustainability reports, the scope of social sustainability indicators is limited. Logistics companies included in the study are observed to have deficiencies in adopting sustainability policies. This situation makes it difficult for businesses to start the reporting process before establishing their own policies to create a standard foundation for their sustainability efforts, identify their corporate sustainability visions and values, and define these goals and strategies. Additionally, the study reveals a widespread trend of using sustainability reports for promotional and customer satisfaction purposes, rather than as transparent and comprehensive documents that cover all dimensions of sustainability.