Yetişkin Bireylerin Suriyelilere Yönelik Algılarını ve Duygu Durumlarını Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi

Abstract

Bu araştırmanın amacı, yetişkin bireylerin, Suriye'den Türkiye'ye çeşitli sebeplerle gelmiş olan kişilere yönelik algılarının; sosyal medya kullanım biçimleri, duygu durumları ve bilişsel esneklik düzeyleri bağlamında nasıl şekillendiğini incelemektir. Bu doğrultuda, sosyal medya kullanım sıklığı ve yeterliliği gibi dijital pratiklerin yanı sıra, bireylerin duygusal (pozitif/negatif) ve bilişsel özelliklerinin, göçmenleri tehlikeli algılama, sosyal dışlama, sosyal içerme ve insancıllık gibi çeşitli boyutlarda göçmen algıları üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Araştırmaya 18–65 yaş aralığında, 225 kadın ve 108 erkek olmak üzere toplam 333 kişi katılmıştır. Katılımcılar; Kişisel Bilgi Formu, Göçmen Algısı Ölçeği, Sosyal Medya Kullanım Pratikleri Ölçeği, Pozitif ve Negatif Duygulanım Ölçeği ve Bilişsel Esneklik Envanterini doldurmuştur. Toplanan verilerin analizinde betimleyici istatistikler, Pearson korelasyon analizi ve çoklu hiyerarşik regresyon analizleri uygulanmıştır. Araştırma bulgularına göre, erkek olmak, azınlık hissi ve sosyal medyada haber takibi göçmenlere yönelik olumsuz tutumları yordarken; Suriyeli bir arkadaşa sahip olmak ve yurt dışı deneyimi daha olumlu tutumlarla ilişkilendirilmiştir. Sosyal medya kullanımı (özellikle TikTok ve Instagram) olumsuz algılarla ilişkilidir. Bilişsel esnekliği yüksek bireyler daha insancıl ama daha az sosyal içerici tutum sergilemektedir. Eğitim düzeyi, sosyo-ekonomik durum, duygulanım ve sosyal medya yetkinliği de göçmen algısını anlamlı şekilde etkilemektedir.

The aim of this study is to examine how adult individuals' perceptions of people who have migrated from Syria to Turkey for various reasons are shaped in the context of their social media usage patterns, emotional states, and levels of cognitive flexibility. In this regard, the study investigates how digital practices—such as frequency and competence in social media use—as well as individuals' emotional (positive/negative) and cognitive characteristics influence their perceptions of immigrants across dimensions such as perceiving immigrants as dangerous, social exclusion, social inclusion, and humanitarianism. A total of 333 participants (225 women and 108 men) between the ages of 18 and 65 took part in the study. Participants completed the Personal Information Form, the Immigrant Perception Scale, the Social Media Usage Practices Scale, the Positive and Negative Affect Schedule (PANAS), and the Cognitive Flexibility Inventory. Descriptive statistics, Pearson correlation analysis, and multiple hierarchical regression analyses were employed in the data analysis. Being male, feeling like a minority, and following news on social media were found to predict negative attitudes toward immigrants, whereas having a Syrian friend and international experience were associated with more positive attitudes. Social media use—particularly TikTok and Instagram—was linked to negative perceptions. Individuals with high cognitive flexibility exhibited more humanitarian but less socially inclusive attitudes. Educational level, socio-economic status, affect, and social media competence also significantly influenced perceptions of immigrants.