Özgül Öğrenme Bozukluğunun Nöropsikolojik Değerlendirmesinde Dikkat, Bellek ve Yürütücü İşlevlerin Rolü

Abstract

Özgül Öğrenme Bozukluğunun (ÖÖB) değerlendirilmesinde dikkat, bellek ve yürütücü işlevlerin değerlendirilmesi özellikle bilgiyi işleme modelinde çocukların sorun yaşadıkları alanlara ilişkin daha ayrıntılı bilgiler sunmaktadır. Türkiye’de ÖÖB tanılı çocukların dikkat, bellek ve yürütücü işlevlerini değerlendirme konusunda alanyazında çok fazla çalışmaya rastlanmaması söz konusu çalışmanın planlanmasında ve bu konuda alana katkı sağlamada yol gösterici olmuştur. Alanyazındaki kısıtlılıktan yola çıkılarak mevcut çalışmada ÖÖB tanılı çocuklar ile sağlıklı çocuklardan oluşan grubun dikkat, bellek ve yürütücü işlevleri açısından karşılaştırma yapılması amaçlanmıştır. Araştırmaya 45 ÖÖB tanılı, 33 normal gelişim gösteren çocuk alınmıştır. Tanı grubu ve karşılaştırma grubunda yer alan çocuklara ÖÖB Klinik Gözlem Bataryası, California Sözel Öğrenme Testi–Çocuk Sürümü (CSÖT-Ç), Stroop Testi TBAG Formu ve Wisconsin Testi (WCST) uygulanmıştır. Gruplar arasındaki puanları karşılaştırmak için Mann Whitney U testi analizi ve değişkenler arasındaki ilişkileri değerlendirmek için de korelasyon katsayıları hesaplanmıştır. Değerlendirme sonucunda iki grup arasında uygulanan testlerin alt boyutlarından elde edilen puanlarda anlamlı düzeyde farklılık olduğu saptanmıştır. Stroop testinin özellikle okuma hızını değerlendiren alt boyutunda iki grup arasında belirgin bir farklılaşma olduğu görülmüş ancak dikkat değerlendirmesi açısından anlamlı düzeyde farklılaşmaya rastlanmamıştır. CSÖT-Ç kısa süreli bellek değerlendirmesine ilişkin alt puanlarda iki grup arasında anlamlı farklılaşma gözlenmiştir. Öte yandan ÖÖB tanılı gruptaki çocukların kısa süreli bellek işlevlerinde daha düşük puan aldıkları saptanmıştır. Yürütücü işlevleri değerlendirmek amacıyla çalışmada kullanılan Wisconsin testi alt puanları karşılaştırıldığında, karşılaştırma grubunda yer alan çocukların daha iyi performans gösterdikleri görülmüştür. Sonuç olarak, ÖÖB tanısı alan çocukların dikkat, bellek ve yürütücü işlevler açısında normal gelişen çocuklara göre performanslarının çok daha düşük olduğu ortaya çıkmıştır. Bulgular ÖÖB tanılı çocuklarda özellikle dikkat, bellek ve yürütücü işlevlere odaklanmanın yararlı olabileceğini düşündürmektedir.