Browsing by Author "Erden, Gülsen"

Now showing 1 - 2 of 2

Genç Yetişkinlerde Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeğinin İncelenmesi: Doğrulayıcı Faktör Analizine İlişkin İlk Bulgular
(2023) Erden, Gülsen; Tülü, İsmail Altan
Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeği, çocukluk dönemi travmatik yaşantılarının değerlendirilmesinde tüm dünya- da çok yaygın olarak kullanılmaktadır, fakat ölçeğin psikometrik özellikleriyle ilgili olarak alanyazında az sayıda çalışma bulunmaktadır. Bu doğrultuda, bu araştırma ile Türkiye’de ilk kez, daha önce Türkçeye uyarlaması yapılmış olan ölçeğin, klinik olmayan genç-yetişkin örnekleminde doğrulayıcı faktör analiziyle yapı geçerliğinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemi, üniversitelerin farklı bölümlerinde lisans öğrenimine devam eden 18-25 yaş arası 302 kadın ve 271 erkek olmak üzere, 573 genç-yetişkinden oluşmaktadır. Araştırmada, ilk olarak, ölçeğin her bir alt boyutuna ilişkin Cronbach alfa katsayıları da hesaplanmış ve fiziksel istismar için .80, duygusal istismar için .77, cinsel istismar için .86, fiziksel ihmal için .57 ve duygusal ihmali için de .93 olarak belirlenmiştir. Daha sonra, Türkçe uyarlaması 28 maddeden oluşan ölçeğin beş boyutlu faktöriyel yapısı, klinik olmayan bir örneklem grubunda doğrulanmıştır. Elde edilmiş olan uyum iyiliği indeks değerleri, ölçeğin geçerli olduğuna işaret etmektedir. Ek olarak, fiziksel ihmal alt ölçeğinin genel olarak, çok düşük faktör yüklerine sahip olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, fiziksel ihmal alt ölçeğine ilişkin yorumlar- da dikkatli olunmasının önemli olduğu değerlendirilmiştir. Bu bağlamda, klinik örneklem grupları üzerinde ve farklı yaş gruplarını kapsayan ileri çalışmaların yapılması önerilmektedir.
Özgül Öğrenme Bozukluğunun Nöropsikolojik Değerlendirmesinde Dikkat, Bellek ve Yürütücü İşlevlerin Rolü
(2023) Çelik, Cihat; Erden, Gülsen; Gursoy, Sıbel Fırat
Özgül Öğrenme Bozukluğunun (ÖÖB) değerlendirilmesinde dikkat, bellek ve yürütücü işlevlerin değerlendirilmesi özellikle bilgiyi işleme modelinde çocukların sorun yaşadıkları alanlara ilişkin daha ayrıntılı bilgiler sunmaktadır. Türkiye’de ÖÖB tanılı çocukların dikkat, bellek ve yürütücü işlevlerini değerlendirme konusunda alanyazında çok fazla çalışmaya rastlanmaması söz konusu çalışmanın planlanmasında ve bu konuda alana katkı sağlamada yol gösterici olmuştur. Alanyazındaki kısıtlılıktan yola çıkılarak mevcut çalışmada ÖÖB tanılı çocuklar ile sağlıklı çocuklardan oluşan grubun dikkat, bellek ve yürütücü işlevleri açısından karşılaştırma yapılması amaçlanmıştır. Araştırmaya 45 ÖÖB tanılı, 33 normal gelişim gösteren çocuk alınmıştır. Tanı grubu ve karşılaştırma grubunda yer alan çocuklara ÖÖB Klinik Gözlem Bataryası, California Sözel Öğrenme Testi–Çocuk Sürümü (CSÖT-Ç), Stroop Testi TBAG Formu ve Wisconsin Testi (WCST) uygulanmıştır. Gruplar arasındaki puanları karşılaştırmak için Mann Whitney U testi analizi ve değişkenler arasındaki ilişkileri değerlendirmek için de korelasyon katsayıları hesaplanmıştır. Değerlendirme sonucunda iki grup arasında uygulanan testlerin alt boyutlarından elde edilen puanlarda anlamlı düzeyde farklılık olduğu saptanmıştır. Stroop testinin özellikle okuma hızını değerlendiren alt boyutunda iki grup arasında belirgin bir farklılaşma olduğu görülmüş ancak dikkat değerlendirmesi açısından anlamlı düzeyde farklılaşmaya rastlanmamıştır. CSÖT-Ç kısa süreli bellek değerlendirmesine ilişkin alt puanlarda iki grup arasında anlamlı farklılaşma gözlenmiştir. Öte yandan ÖÖB tanılı gruptaki çocukların kısa süreli bellek işlevlerinde daha düşük puan aldıkları saptanmıştır. Yürütücü işlevleri değerlendirmek amacıyla çalışmada kullanılan Wisconsin testi alt puanları karşılaştırıldığında, karşılaştırma grubunda yer alan çocukların daha iyi performans gösterdikleri görülmüştür. Sonuç olarak, ÖÖB tanısı alan çocukların dikkat, bellek ve yürütücü işlevler açısında normal gelişen çocuklara göre performanslarının çok daha düşük olduğu ortaya çıkmıştır. Bulgular ÖÖB tanılı çocuklarda özellikle dikkat, bellek ve yürütücü işlevlere odaklanmanın yararlı olabileceğini düşündürmektedir.