Olumsallık, Feminizm ve Siyaset

Abstract

Olumsallık, bir şeyin böyle olmak zorunda olmadığını ya da başka türlü olabileceğini ifade eder. Bir şeyin olumsal olması sadece zorunlu olmaması demek değil, aynı zamanda öngörülmüş amaçlarının gerçekleşmeme ya da öngörülmemiş sonuçlarının doğma olasılığı taşıdığı anlamına gelir. Bu özellikleriyle olumsallık, Hannah Arendt’in de vurguladığı, eylemin doğasına bağlı iki kısıtla maluldür: İlki eylemin geri döndürülemezliği, ikincisi ise belirsizlikler içinde meydana gelen eylemin öngörülemezliği. Feminizm, eylemin olumsallığını ehlileştirmeye yönelik erkek egemen siyaset biçimine karşı olumsallığa dayalı bir siyasal kuram ve pratik sunmaktadır. Öncelikle feminizm, temel savı itibariyle olumsaldır; kültürel olarak farklı biçimler alsa ve yüzyıllar içinde değişen farklı üretim ilişkileriyle eklemlense de ataerki, doğal ve zorunlu değildir. İkinci olarak feminizm, eylem biçimi açısından olumsaldır; gündelik hayatta ataerkiye karşı verilen her mücadele, büyük yapıların dönüştürülmesinde bir etki yaratır. Olumsallığa dayalı bir kuram ve hareket olarak feminizm, siyasete, feminist mücadelenin ötesinde daha doğrudan bir ilişkiyle bağlıdır. Feminist mücadele sadece ataerkiye karşı verilen bir mücadele değil, siyasal eylemin anlamına dair çağdaş bir deneyim kaynağıdır. Feminist kuram, sadece toplumlara kök salmış erkek egemenliğini değil, ortak yaşamın ortaklaşa düzenlenmesi anlamında genel olarak siyaseti de kuramlaştıracak araçlar sunar. Dolayısıyla feminizm bir yandan siyaset kuramından beslenirken, diğer yandan oluşturduğu deneyim mirasıyla siyaset kuramının ufkunun belirlenmesinde rol oynayan bir kaynaktır. Bu çalışmada, Arendt’in işaret ettiği tarzda olumsallığa dayalı bir siyasal eylemin pusulası olabilecek ilkeleri feminizmden doğru düşünmenin olanakları ve bunun geniş anlamda siyasal eyleme katkıları ele alınacaktır.

Contingency implies that something did not have to be as it is or it couldhave been otherwise. If something is contingent, it does not only meanthat it is not necessary, but it also means that its foreseen objectivescannot be achieved or it can produce unexpected consequences.Contingency thus has two constraints largely due to the nature ofpolitical action as Hannah Arendt points out: irreversibility andunpredictability of action. Feminism offers both a political theory and apolitical practice based on contingency against male dominated politicswhose intention is to tame the contingency of action. First of all,feminism is contingent by its fundamental argument: even thoughpatriarchy has taken different cultural forms and has been articulatedwith different modes of production, it is not either natural ornecessary. Second, feminism is contingent by its form of action: everystruggle against patriarchy in everyday life has an effect on thestructural transformation. As a transformative force, feminism isdirectly and deeply related to politics in terms of collective action. It isnot only a struggle against patriarchy, but it also presents a treasure ofexperience concerning the meaning of contemporary political action. Itdoes not only theorize patriarchal societies, but it also produces themeans to theorize politics in a broader sense. This article discusses,with reference to Arendt, the possibilities of thinking the principles ofcontingent political action through feminism, and its contributions topolitical action in a broader sense.