İnsani Güvenliği Feminist Bakış Açılarıyla Tekrar Düşünmek

Abstract

2000'li yılların başında insani güvenlik kavramının giderek daha fazla ön plana çıkması hem akademik hem de politika çevrelerinde memnuniyetle karşılanan bir gelişme olmuştur. Güvenliğin temel nesnesi olarak devletin merkezi rolünü sorunsallaştırmak, pratikte olmasa da en azından teoride insanların güvenlik ihtiyaçlarının ve endişelerinin ön plana ve merkeze alınmasına olanak sağlamıştır. Kavrama gösterilen artan ilgi aynı zamanda çevre, sağlık ve göç gibi geleneksel olmayan birçok meseleye güvenlik merceği aracılığıyla yaklaşılmasına ve güvenlik gündemlerinin oluşturulmasına da olanak tanımıştır. İnsani güvenlik kavramı üzerine gelişmekte olan literatüre ve politika tartışmalarına rağmen, kavram analitik çekiciliğini ve politik açıdan belirginliğini en azından kısmen kaybetmiştir. Kavramın net bir tanımının olmayışı ve politika yapıcılar tarafından muğlak ve taktiksel bir biçimde kullanılması, insani güvenlik kavramının içi boş bir göstergeye dönüşmesi endişesini doğurmuştur. İnsani güvenlik kavramı bazı feminist yaklaşımlar tarafından olumlu karşılanırken bazıları tarafından da eleştirilmektedir. Bu makale, insani güvenlik kavramını farklı feminist perspektifler aracılığıyla tartışmayı ve İsveç, Kanada, Meksika, Fransa, Almanya, İspanya, Şili ve Lüksemburg'un feminist dış politika girişimlerinin karşılaştırmalı yorumlayıcı analizi temelinde bu kavramın alana uyarlanabilirliğini anlamayı amaçlamaktadır. Bu amacı gerçekleştirmek için feminist dış politikaların kavramsallaştırılması, uygulanması ve insani güvenlik yaklaşımının nasıl hayata geçirildiğini analiz etmekteyiz. Feminist dış politika yaklaşımlarının insani güvenlik çerçevesindeki belirsizlikleri ve sınırlamaları nasıl ele aldığını ve bu politikaların mevcut güç dinamiklerini ve devlet merkezli güvenlik modellerini ne derece sorguladığını veya koruduğunu sorgulamayı amaçlıyoruz. Feminist dış politikaların toplumsal cinsiyet eşitliğiyle ilgili sorunları öne çıkardığını ve çözümlerine katkıda bulunduğunu ancak ataerkilliğe ve onun arkasındaki güç ilişkilerine meydan okumadığını savunmaktayız. Bu sebeple, insani güvenliğin dış politikaya yol gösterici bir ilke olarak daha iyi uygulanmasına katkıda bulunurken, geleneksel dış politika kaygıları sahada yaratabilecekleri değişimi sınırladığını tartışıyoruz.